Waar zijn we mee bezig

We leven in een wereld die warmer wordt, niet alleen door de hitte van de zon, maar omdat de maatschappij in hoog tempo verhardt. De ziel van onze cultuur verandert; de harde wind van kil winstbejag, grenzeloze hebzucht, zelfverrijking en grootheidswaanzin neemt toe en verdringt de warmte van gemeenschap, broederschap en collectieve zorg. Er zijn personen die alles willen hebben ten koste van anderen, voor wie meer nog nooit genoeg is, zelfs wanneer dat levens kost. Het verschil tussen rijk en arm groeit zienderogen, en de warme deken van de gemeenschap verbrokkelt in een koud individualisme. Ik voel die breuklijnpijn in alles wat me lief is. We raken elkaar kwijt in een meedogenloze 24/7-wereld waarin we onszelf voorbijrennen.

De verharding laat overal diepe sporen na. De zeeën warmen op, de ijskappen smelten en oogsten mislukken. Er dreigt een punt waarop al het zoete water op aarde verzout. Dit alles gebeurt niet door een grillig noodlot, maar is het directe gevolg van tomeloze hebzucht en onverzadigbare overconsumptie door enkelingen die in hun arrogantie denken de wereld te redden met zogenaamde technologische en slimme oplossingen, terwijl ze haar in werkelijkheid vanbinnen kapotmaken. De wereld wordt door al die technologie misschien kleiner en ogenschijnlijk gemakkelijker gemaakt, maar tegen welke prijs?

Oorlogen worden allang niet meer gestreden vanuit een helder onderscheid tussen goed en fout; ze worden gedreven door pure hebzucht, de honger naar meer, macht en het willen vergaren van rijkdom ten koste van alles. Daarbij nemen misleiding en fake news de overhand. Het nieuws wordt gemanipuleerd door dezelfde hebzuchtige mensen, waardoor de grens tussen echt en onecht volledig vervaagt. We weten soms eenvoudigweg niet meer wat in het nieuws nog echt is en wat niet.

Het contact tussen mensen verschraalt en wordt tot op het bot gefragmenteerd door die toenemende kilte. Tastbare, fysieke nabijheid maakt plaats voor afstandelijk digitaal contact, waarin juist die zo cruciale non-verbale taal volledig wordt uitgewist. We vergeten dat we geen robots zijn van staal en code, maar mensen van vlees en bloed, met een kloppend hart en een levende ziel. Ons diepste verlangen is niet de jacht op meer, maar om samen te zijn, samen te overleven, elkaar te dragen en te zorgen dat we gelukkig zijn, een dak boven ons hoofd hebben en samen kunnen eten en drinken. Het leven vieren en groeien door onze fouten. Toch zie ik hoe we onze eigen aarde uitputten uit pure onverzadigbaarheid. De zogenaamde vooruitgang van slimme makers dreigt de wereld te veranderen in een woestijn, waarin koude intelligentie omslaat in grenzeloze zelfzuchtigheid en de ondergang van de ander.

Die ontreddering en verharding trekken dagelijks aan ons voorbij via schermen die worden overspoeld door manipulatie, angst en schreeuwerigheid. Het lijkt alsof onze aandacht doelbewust wordt gegijzeld. We worden gevangen in een geraffineerde vorm van verleiding en misleiding. Door kunstmatige intelligentie en social media kunnen we het onderscheid tussen echt en gemaakt allang niet meer onderscheiden. Dat is het gevaar van visueel bedrog: de wereld wordt via AI mooier gemaakt dan ze in werkelijkheid is, waardoor de rauwe werkelijkheid wordt onderdrukt. Durven we de werkelijkheid eigenlijk nog wel onder ogen te zien, of zijn we daar inmiddels al te ver in doorgegaan? Als we daar voorbij zijn, wat valt er dan nog te redden? De mensheid wordt niet slimmer, maar ingeslapen door een geleidelijke hersenspoeling waar we, haast ongemerkt, allemaal aan meedoen.

Maar ergens onder al die lagen van ruis, vervreemding en toenemende hebzucht gloeit een diep besef. Dit is niet wie we in de kern zijn. De rode draad die door dit alles heen loopt, is de uitnodiging om wakker te worden, uit die verleiding te stappen en de regie terug te pakken.

Echte vooruitgang is immers geen zelfverrijking. Echte vooruitgang is samen zijn, samen iets opbouwen en ervoor zorgen dat we als mensheid samen overleven in harmonie. Dit is het fundament, het allereerste startpunt om weer een wezenlijke bijdrage te leveren aan onze mensheid. Ik heb het niet over holle, technologische vooruitgang of snufjes die de aarde juist uitknijpen. Ik heb het over een ware vooruitgang in leven: het herstel waarin mens en natuur weer volledig samenkomen en samen gaan leven. In die diepe samenhang en verbondenheid kan alles weer floreren; dan kan de mens bloeien en kan de natuur ademen. Door de schermen te doven, elkaar weer echt in de ogen te kijken en samen de handen uit de mouwen te steken, vinden we de ziel van onze wereld én onszelf weer terug.