De Paradox van Dyslexie en Hoogbegaafdheid

Het begon allemaal in mijn DNA. Dyslexie is niet iets wat je ontwikkelt; je hebt het simpelweg. Van kinds af aan is het een rode draad door mijn leven geweest. Ik was niet goed in spelling en leren; op school worstelde ik met de talen. Pas toen er een dyslexietest werd afgenomen, viel alles op zijn plek. Dat was wat het voor mij zo moeilijk maakte. Ik kreeg extra bijles, moest meer lezen en maakte extra opdrachten om mijn cijfers te compenseren.

In die tijd kwam ik terecht bij de heer Stelwagen, een professor die gespecialiseerd was in dyslexie. Hij leerde mij zijn methode aan: de Stelwagen-methode. Korte, krachtige zinnen. Dat gaf mij de handvatten om verder te gaan, maar de schaduw ervan bleef me in de weg staan, zowel in mijn leven als in mijn carrière. Ik wilde absoluut niet laten zien dat ik dyslexie had, want ik voelde me daardoor dom. Het gaf me een lage eigenwaarde, waardoor ik veel harder moest presteren dan anderen om mee te kunnen komen. Het kostte me bergen energie om te schrijven, om het leuk te vinden, of om simpelweg te genieten van het lezen en het in mij opnemen van de letters die woorden vormen.

Dat was mijn zwakte, al kon ik die altijd maskeren. Niemand wist ervan, alleen de leraren. Ik verborg het voor iedereen en sprak er nooit over uit schaamte. Nooit heeft iemand het ontdekt; ik had mijn eigen methodes om fouten te corrigeren. Lang leve de spellingcontrole, dat gaf me eindelijk rust. Jarenlang heb ik dit ondergaan, waarbij ik veel meer tijd aan mijn werk besteedde om mijn zwakte te verbergen. Al kostte dit enorm veel energie, en bleef het gevoel van ‘dom zijn’ aanwezig, ook al kon ik eigenlijk meer dan de mensen om me heen. Ik leerde mezelf alles aan; ik moest wel autodidact zijn. Dat was mijn kracht waar ik jaren op heb geteerd. Het gaf me hoop dat het niet hopeloos was. Ik zag en voelde dingen aan die anderen niet zagen. De keerzijde was dat ik overal veel tijd in stopte en alles minder snel ging, maar ik deed het wel op mijn eigen manier.

Totdat ik vastliep in een burn-out. Ik had zolang gevochten om mijn gevoel van domheid te maskeren en te bewijzen dat ik het wel kon. Juist door het geheim te houden, werd de last extra zwaar. Ik negeerde de burn-out en ging door tot mijn lichaam het opgaf. Mijn verhaal stopte hier. Mijn lichaam stopte na jaren van strijd en pijn. Ik moest voor het eerst hulp vragen; mijn energie was weg en de pijn regeerde.

Ik belandde in de SGGZ. De jarenlange belasting van het negeren eiste zijn tol op mijn lichaam en mijn geest. In de korte tijd dat ik daar was, stelde mijn psychologe plotseling de vraag: “Martijn, ben je niet hoogbegaafd?” Ik? Hoogbegaafd? Nee, echt niet. Ik ben allesbehalve dat; ik ben niet slim, ik heb immers moeite en dyslexie. Toch bleef het knagen. Thuis zocht ik het op en las wat het echt betekende.

Hoogbegaafdheid bleek veel meer te zijn dan alleen een IQ-getal; het is een zijnsluik. Het gaat over de intensiteit waarmee ik de wereld ervaar, het snelle, associatieve denken en de constante honger naar diepgang en autonomie. De stukjes vielen op hun plek. Ik zag mijn leven in de woorden staan. De complexiteit van mijn gedachten, die ik altijd als “te veel” of “anders” had ervaren, kreeg eindelijk een bedding. Het was geen prestatie, maar een blauwdruk. Dit was wie ik ben… Ben ik dit echt?

Met deze wetenschap ben ik anders naar mijn verleden gaan kijken. Alles klopte. Het Delphi-model bleek een deel van mijn blauwdruk te zijn: de combinatie van autonomie, gedrevenheid en die existentiële eenzaamheid die ik zo goed kende. Dit was ik, dit was hoe ik me voelde. De omslag van ‘dom voelen’ naar hoogbegaafdheid was geen plotseling moment, maar een nieuwe ‘ik’ die ik moest ontwikkelen. Het gaf een nieuw zicht op de struikelingen, de pijn, het onbegrepen voelen en de enorme intensiteit van mijn emoties.

Dit proces heeft me anderhalf jaar gekost. Ik zocht hulp bij een psycholoog, een hoogbegaafdheidscoach en zocht verdieping in spiritualiteit via energetische therapie, familieopstellingen en regressietherapie. Ik deed alles om te accepteren dat ik niet dom was, maar slim op een manier die buiten de gebaande paden trad. Wat bleef knagen was de tegenstrijdigheid: waarom heb ik dyslexie als ik hoogbegaafd ben?

Het antwoord lag in de paradox van dyslexie en hoogbegaafdheid. Ik heb een meervoudig uitzonderlijk profiel: hoogbegaafdheid, dyslexie en HSP. Nicole heeft hier veel over geschreven op haar website: hb.analyseert.nl. Het feit dat ik het zolang had volgehouden en alles had gemaskeerd, kwam juist door mijn hoogbegaafdheid. Mijn hersenen waren zó snel dat ze de hiaten van de dyslexie voortdurend opvulden zonder dat ik het doorhad. De hoogbegaafdheid maskeerde de dyslexie, en de dyslexie maskeerde op haar beurt de hoogbegaafdheid, waardoor ik nooit echt werd gezien in wie ik ben. Dit heeft mijn leven een andere wending gegeven; mijn schooltijd en carrière hadden er heel anders uitgezien als ik dit eerder had geweten.

Nu ben ik mezelf aan het ontwikkelen. Ik leer mezelf kennen en beleef het leven op een nieuwe manier. Ik verdiep mij nu in de menselijke psyche en hoe om te gaan met dit profiel. Het maakt mijn leven mooier en completer. De kennis die ik nu heb verkregen, is de moeite waard om opnieuw te beginnen. Het heeft mijn leven kleur gegeven. Ook al is de cirkel van mensen om me heen nu klein, hij voelt compleet; vrienden, kennissen en een familie waar ik gewenst ben en mijzelf kan zijn zonder iets te hoeven maskeren. Waar ik voorheen nergens van kon genieten omdat ik het leven niet snapte, geniet ik nu van ieder moment.

Hoogbegaafdheid, Dyslexie en HSP zijn niet mijn zwakte; het is mijn kracht geworden.

Maskers vallen af
Van doolhof naar eigen pad
Mijn wezen is kracht

Voor meer informatie over Hoogbegaafdheid kijk op de website van Nicole via de onderstaande link